Co trzeba zrobić, zgubiwszy się bez kompasu i GPS?

Węgierski matematyk George Polya dowiódł w 1921 roku, że każdy kto się zgubi, prędzej czy później trafi do domu, przemieszczając się losowo, po ustaleniu za pomocą rzutu monetą, w jakim kierunku ma iść. Problem w tym, że zanim mu się to uda, może się zestarzeć. Dlatego zawsze dobrze wiedzieć, w jakim kierunku idziemy.

Jednakże, choć system GPS pozwala na ustalenie położenia z dokładnością do 10 metrów, wszelkie urządzenia mogą się kiedyś popsuć – zwykle dzieje się to wtedy, kiedy naprawdę ich potrzebujemy. I wtedy trzeba sobie przypomnieć stare dobre sposoby:

Zegarek i słońce
Jeśli mamy na ręce zegarek ze wskazówkami, a nie z tarczą liczbową, to mamy kompas. Aby ustalić, gdzie jest południe, nastawiamy zegarek na czas uniwersalny GMT (w Polsce na czas letni) i kierujemy wskazówką godzinową ku słońcu. Następnie wyobraźmy sobie linię biegnącą od środka tarczy dokładnie między wskazówką godzinową a godziną 12.00 – ta linia wskazuje kierunek południowy.

Prosty zegar słoneczny
Jeśli nie mamy zegarka, możemy się posłużyć patykiem (długości około metra). Wbijamy go w ziemię i zaznaczamy koniec rzucanego przezeń cienia. Następnie czekamy, aż cień przesunie się o kilka centymetrów i znowu zaznaczamy jego koniec. Linia łącząca oba znaki wskazuje kierunek wschód-zachód.

Gwiazda Polarna – północ nocą
Nocą możemy znaleźć geograficzną północ, orientując się na Gwiazdę Polarną. Patrząc na gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy (a właściwie jego część zwaną Wielkim Wozem), odnajdujemy dwie gwiazdy tworzące bok wozu najbardziej oddalony od dyszla i przedłużamy tę linię w górę do pierwszej jasnej gwiazdy – to jest właśnie Gwiazda Polarna.

Więcej mchu od południa
Przyroda także dostarcza wskazówek, choć są mniej wiarygodne. Mech i roślinność chętniej rosną po południowej stronie drzew (bardziej wystawionej na słońce). Młode drzewa na otwartej przestrzeni mają tendencję do odchylania się od kierunku stałych wiatrów – w Polsce, gdzie wiatry są zwykle północno-zachodnie i zachodnie, oznacza to, że pochylają się one w kierunku południowo-wschodnim i wschodnim.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Google